Mobil Uygulama Nasıl Yapılır?

Mobil uygulama yapmadan önce doğru soru

Mobil uygulama projelerinin çoğu "bir uygulamamız olsun" isteğiyle başlar; başarılı olanlar ise "kullanıcının hangi işini telefonda daha kolay yapacağız?" sorusuyla. Bir uygulama; bildirim, kamera, konum, çevrimdışı kullanım ya da sık tekrarlanan işlemler (sipariş, randevu, takip) gibi telefonun güçlü yanlarından yararlanıyorsa anlamlıdır. Yalnız bilgi veren bir içerik için iyi bir mobil uyumlu web sitesi çoğu zaman yeterlidir.

Mobil uygulama nasıl yapılır? Adım adım

1. Problem ve hedef kitle: Uygulamanın çözeceği sorunu ve kullanıcısını tanımlayın; benzer uygulamaları ve mağazadaki kullanıcı yorumlarını inceleyin.
2. İlk sürümün kapsamı: İlk sürümde (MVP) yalnız uygulamanın varlık nedenini oluşturan özellikleri tutun. Kullanıcı geri bildirimi gelmeden eklenen her özellik yanlış yöne harcanmış bütçe olabilir.
3. Platform kararı: iOS, Android ya da ikisi birden; native mi, çapraz platform mu (aşağıda).
4. UX ve arayüz tasarımı: Kullanıcı akışları, tel kafesler ve tıklanabilir prototip hazırlanır. Apple'ın Human Interface Guidelines ve Google'ın Material Design rehberleri, platformların kullanıcı alışkanlıkları için temel kaynaktır.
5. Arka uç ve yönetim paneli: Kullanıcı hesapları, veritabanı, ödeme, bildirim ve içeriklerin yönetildiği panel tasarlanır.
6. Geliştirme: Kısa döngülerle (sprint) ilerlemek, her döngünün sonunda çalışan bir sürümü görmeyi sağlar.
7. Test: Farklı ekran boyutlarında, işletim sistemi sürümlerinde, zayıf internet bağlantısında ve gerçek kullanıcılarla test yapılır. iOS'ta TestFlight, Android'de Google Play'in test kanalları bu iş için kullanılır.
8. Mağaza hazırlığı ve yayın: Geliştirici hesapları, mağaza sayfası, gizlilik bilgileri ve inceleme süreci.
9. Yayından sonra: Çökme raporları, kullanım analizi, kullanıcı yorumları ve düzenli güncellemeler.

Native mi, çapraz platform mu?

Doğru seçim; projenin performans beklentisine, bütçesine ve uzun vadeli bakımına bağlıdır ve analiz aşamasında verilmesi gereken bir karardır.

Mağazada yayın: ücretler ve kurallar

• Apple Developer Program: App Store'da yayın için yıllık 99 ABD doları üyelik gerekir. Kurum adına hesap açarken D-U-N-S numarası istenir.
• Google Play geliştirici hesabı: Bir kerelik 25 ABD doları kayıt ücreti alınır. 13 Kasım 2023'ten sonra açılan kişisel geliştirici hesaplarında, uygulamanın yayına çıkabilmesi için en az 12 test kullanıcısının 14 gün boyunca kesintisiz katıldığı bir kapalı test yapılması şarttır.
• Gizlilik bilgileri: Her iki mağaza da uygulamanın hangi verileri topladığının beyan edilmesini ve bir gizlilik politikası bağlantısını ister.
• Hesap silme: Uygulamada hesap oluşturulabiliyorsa Apple, hesabın uygulama içinden silinebilmesini şart koşar. Google Play de uygulama içi silme yolunun yanında, silme talebi için bir web bağlantısı ister.
• İnceleme süresi: Apple, başvuruların en az yarısını 24 saatten, %90'ını 48 saatten kısa sürede incelediğini belirtiyor. Eksik ya da kurallara aykırı başvurular reddedilir ve süreç uzar.

Uygulama içinde satış: hangi ödeme yöntemi?

Uygulamada para alınacaksa ödeme yöntemi baştan planlanmalıdır, çünkü mağazaların kuralları satılan şeyin türüne göre değişir. Uygulama içinde kullanılan dijital içerik ve özellikler (premium üyelik, abonelik, oyun içi para, kilitli içeriğe erişim) satılıyorsa Apple'da uygulama içi satın alma (in-app purchase), Google Play'de ise Google Play'in faturalandırma sistemi kullanılmalıdır; mağazalar bu satışlardan komisyon alır. Buna karşılık fiziksel ürünler ve uygulama dışında tüketilen hizmetler (kargoyla gelen ürün, yemek siparişi, randevu) için bu sistemler kullanılmaz; ödeme kredi kartı, Apple Pay ya da ödeme kuruluşları gibi yöntemlerle alınır.

İzinler de aynı özeni ister: kamera, konum, rehber ve bildirim gibi erişimler kullanıcıdan uygulama içinde istenir ve iznin neden gerektiği açıkça yazılmalıdır. Gerekçesi anlaşılmayan izin talepleri hem kullanıcıyı uzaklaştırır hem de mağaza incelemesinde sorun çıkarabilir.

Süreyi ve maliyeti neler belirler?

Orta ölçekli bir uygulamanın analiz, tasarım ve geliştirmesi genellikle 3-6 ay sürer; ilk sürümü dar tutan bir yaklaşımla uygulama daha erken yayına çıkabilir. Maliyeti belirleyen başlıca etkenler:

• Ekran ve özellik sayısı: Her yeni akış tasarım, geliştirme ve test demektir.
• Platform yaklaşımı: İki ayrı native uygulama mı, ortak kod mu?
• Arka uç ve bağlantılar: Ödeme, ERP, CRM, harita ve anlık bildirim.
• Yönetim paneli: İçerik, kullanıcı ve sipariş yönetimi.
• Tasarım düzeyi: Özgün arayüz ve animasyonlar.
• Bakım: İşletim sistemi güncellemelerine uyum, sunucu giderleri ve hata düzeltmeleri.

Yayından sonra: uygulama yaşayan bir üründür

Uygulama mağazaya çıktığında iş bitmez. İşletim sistemlerinin yeni sürümleri, mağaza kurallarındaki değişiklikler ve kullanıcı geri bildirimleri düzenli güncelleme gerektirir. Örneğin Google Play, uygulamaların yeni Android sürümlerini hedeflemesini belirli aralıklarla zorunlu tutar; bu şartı karşılamayan uygulamalar yeni Android sürümlerini kullanan yeni kullanıcılara sunulmaz. İzlenmesi gereken başlıca göstergeler:

• Kurulum ve aktif kullanıcı sayısı
• Kullanıcıların uygulamaya geri dönme oranı (elde tutma)
• Çökme ve hata oranı
• Mağaza puanı ve yorumları
• Uygulama içindeki temel işlemin (sipariş, randevu, başvuru) tamamlanma oranı

Sık yapılan hatalar

• İlk sürüme her özelliği sığdırmaya çalışmak
• Yönetim panelini ve arka ucu bütçede unutmak
• Uygulamayı yalnız tek bir telefonda test etmek
• Mağaza kurallarını (gizlilik, hesap silme, uygulama içi ödeme) son haftada öğrenmek
• Geliştirici hesaplarını ajansın adına açtırmak
• Yayından sonrası için bakım bütçesi ayırmamak

Sonuç

Bir mobil uygulama; net bir kullanıcı problemiyle, dar ama sağlam bir ilk sürümle ve mağaza kurallarını baştan hesaba katan bir planla başarılı olur. Tasarım tarafını UX ve UI tasarım nedir yazımızda, proje yönetimini yazılım geliştirme süreci nasıl işler rehberimizde anlattık. Inside Media olarak iOS ve Android uygulamalarını analizden mağaza yayınına kadar mobil uygulama geliştirme hizmetimizle hayata geçiriyoruz.